İzmir Körfezi’nden çıkarılan dip çamuru Foça’da balıkçılık ve turizmi tehdit ediyor

Türkiye

Foçalı balıkçılar ve çevreciler denize dökülen çamura tepki gösteriyor

İzmir Körfezi’nde yürütülen temizlik çalışmaları sırasında çıkarılan dip çamurunun Karaburun ile Foça arasındaki deniz alanına dökülmesi bölgede tartışma yarattı. Foçalı balıkçılar, turizmciler ve çevre örgütleri, çamurun denize bırakılmasının hem balıkçılığı hem de turizmi tehdit ettiğini belirterek uygulamaya tepki gösterdi.

Bölgede yaşayanlar, çamurun bakanlık tarafından belirlenen döküm alanı yerine kıyıya daha yakın noktalara bırakıldığını öne sürüyor. İddiaya göre kötü hava koşullarında belirlenen alana ulaşmanın zor olduğu gerekçesi öne sürülürken, asıl nedenin yüklenici firmanın yakıt tasarrufu yapmak istemesi olduğu savunuluyor. Çevreciler ise Foça ve Karaburun yarımadasını kapsayan bölgenin Türkiye’nin önemli Özel Çevre Koruma alanlarından biri olduğunu hatırlatarak çıkarılan dip çamurunun denizin hiçbir yerine dökülmemesi gerektiğini ifade ediyor.

Balıkçılar ağlarına balık yerine çamur takıldığını söylüyor

Foçalı balıkçı İlyas Bor, 1 Eylül 2025’ten bu yana avlanma sahalarına attıkları ağların balık yerine çamurla dolduğunu ve bu nedenle ciddi zarar yaşadıklarını dile getirdi.

“Foça’da balıkçılık yapıyoruz. Körfezde yapılan temizlik çalışmalarında çıkarılan çamurların gemiler tarafından belirlenen döküm sahasına değil başka yerlere bırakılması yüzünden ağlarımıza balık yerine çamur takılıyor. Bazen iki günde bir, bazen de her gece aynı sorunla karşılaşıyoruz. Ağları temizlemek zorunda kalıyoruz ve 1 Eylül’den bu yana 20-25 ağımız kullanılamaz hale geldi. Çamurun içinden büyük taşlar çıkıyor. Takımlarımızı tekneye almakta zorlanıyoruz. Maddi zarar bir yana çalışanların can güvenliği de tehlikeye giriyor. Bu çamur için başka bir çözüm bulunmasını istiyoruz. Denize dökülmesini istemiyoruz.”

Takip cihazlarının kapatıldığı iddiası

Balıkçı Necati Bozyar da çamur taşıyan bazı gemilerin konumlarının görülmemesi için zaman zaman AIS takip cihazlarını kapattığını iddia etti.

“Çamuru yükledikten sonra belli bir noktaya gelince takip cihazlarını kapatıyorlar. Hava sert olduğu zaman ise daha limandan çıkarken kapaklarını açıp çamuru döke döke ilerliyorlar. Geçenlerde telsizden uyarmak zorunda kaldık. Gemiyi göremiyoruz çünkü cihazını kapatmış, üzerimize doğru geliyor. Biz artık rahat çalışamıyoruz. Her gece ağlarımızın zarar görüp görmeyeceğini düşünerek denize açılıyoruz. Senelerdir çalıştığımız sahalarda ağların içinde lastik, çamur, taş, poşet ve demir parçaları çıkmaya başladı. Eğer çamur belirlenen koordinatlara dökülse biz de o bölgeden uzak dururuz. Bu yıl bu durum iyice arttı ve bizi mahvetti.”

Kooperatif: Ekosistem ve turizm risk altında

Foça Merkez Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Ceyhan Çetin, balıkçıların yaşadığı sorunların ardından ilgili kurumlara yazılı başvuruda bulunduklarını ve gerekli önlemlerin alınmasını istediklerini söyledi.

“Son günlerde balıkçılarımız denizde adeta çamur dağlarıyla karşılaştıklarını ve ağlarını bölerek kaldırmak zorunda kaldıklarını ifade ettiler. Marine Traffic üzerinden yapılan takipte çamur taşıyan gemilerin belirlenen döküm alanına gitmeden farklı bölgelere boşaltım yaptığı tespit edildi. Bu şekilde devam ederse ekosistem zarar görebilir ve bu bölgelerde balıkçılık yapılamaz hale gelebilir. Burası Özel Çevre Koruma alanı. Çamurun adaların kıyılarına kadar ulaştığı söyleniyor. Eğer denize çamur dökülmeye devam ederse dip akıntılarıyla su bulanır, bu durum kıyılara kadar ulaşır ve Foça’daki turizmi de etkiler. İnsanlar denize girmek istemez hale gelebilir.”

Çevreciler Özel Çevre Koruma alanında çamur dökümüne karşı

Foça Tarih ve Doğa Talanına Hayır Platformu Sözcüsü Ramis Sağlam da bölgenin Türkiye’nin en önemli Özel Çevre Koruma alanlarından biri olduğunu belirterek denize çamur dökülmemesi gerektiğini vurguladı.

“Çevre ve Şehircilik Bakanlığı burayı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Türkiye’nin 18 Özel Çevre Koruma bölgesinden biri ilan etti. Foça ve Karaburun yarımadasını kapsayan bu alan hem doğal güzellikleri hem de binlerce yıllık tarihiyle çok önemli. Akdeniz foklarının ürediği ve yaşadığı nadir yerlerden biri. Zıpkınla balık avlamak bile yasakken bu bölgeye çamur dökülmesini kabul etmiyoruz. Altı mil açıkta olması gereken döküm alanı yerine iki mil açıkta boşaltım yapıldığı söyleniyor. Daha temiz bir deniz ve yaşanabilir bir Foça istiyoruz.”

Foça’da protesto hazırlığı

Foça Tarih ve Doğa Talanına Hayır Platformu, Foça Merkez Su Ürünleri Kooperatifi ve Foça Esnaf ve Sanatkârlar Odası’nın çağrısıyla bölgede protesto eylemi düzenlenmesi planlanıyor.

Platform sözcüsü Ramis Sağlam, 14 Mart 2026 Cumartesi günü saat 17.00’de Foça Nihat Dirim Barış ve Demokrasi Meydanı’nda başlayacak bir insan zinciri oluşturulacağını açıkladı. Sağlam, ilçedeki sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların da katılımıyla gerçekleştirilecek eylemlerin, Foça açıklarında denize dökülen dip çamuru sorunu çözülene kadar devam edeceğini söyledi.